صدای زنگ موبایل صحبت های بانو را قطع می کند از آن سو کسی شادمانه صدا می زند: "زهره جان مبارک..." این فروزان یوسفی است که خبر خوشی می دهد.

بانوی بلند بالا با آرامش می شنود. نه هیجانی نه قهقهه یی. تنها تبسم لبان نازکش را شکل می دهد. می شنود و می شنود. وقتی صحبت تمام می شود، موبایل دوباره زنگ می زند. داکتر رنگین دادفر سپنتا برایش تبریکی می دهد و بعد ظاهر طنین و بعد زنگ های دیگر و تمنیات بیشتر.

غذا باقی می ماند و طعم خود را از دست می دهد حلاوت و طراوتی که در این صحبت هاست مگر می گذارد که به روزمره گی ها اندیشید؟

بانو زهره راسخ به نماینده گی از افغانستان برای نخستین بار در پانزدهمین اجلاس کشور های عضو کمیتة محو رفع کلیه تبعیضات علیه زنان یکی از کرسی ها را برای چهار سال آینده به دست آورد. او در انتخاباتی که میان 19 کشور راه اندازی شده بود، با به دست آوردن 110 رای در صدر نامزدان قرار گرفت. در این انتخابات، کشور های افغانستان، فرانسه، برازیل، رومانیا، هسپاینه، هند، چین، کیوبا، فنلند، کینیا و جامایکا توانستند که 11 کرسی این کمیته را به دست بیاورند.

 کنوانسیون رفع کلیه تبعیضات علیه زنان در 18 دسامبر سال 1979 در مجمع عمومی سازمان ملل متحد طی قطعنامة 180/34 به تصویب رسید و در تاریخ سوم سپتامبر 1983 قدرت اجرایی پیدا کرد.

این کنوانسیون که در 30 ماده تنظیم شده است هر گونه تبعیض را علیه زنان محکوم می کند. در مادة هفدهم این کنوانسیون به منظور بررسی پیشرفت در اجرای مواد مندرج آن کمیته یی تعیین گردید که در آن 23 نفر از خبره گان و کارشناسان با صلاحیت در زمینه های حقوق بشر، حقوق زن و روابط بین المللی از دولت هایی عضو حضور دارند. اعضای این کمیته پس از انتخابات آزاد به گونه مخفی می توانند برای نامزدان رای بدهند. در آغاز نام و ویژه گی های نامزدان برای تمام کشور های عضو فرستاده می شود و در مدت دو ماه این کشور ها رای خود را به یکی از نامزدان می دهند. در انتخاب نامزدان توازن در جغرافیا و فرهنگ کشور های مختلف در نظر گرفته می شود. تا حال 191 کشور از جمله 51 کشور اسلامی به این کنوانسیون پیوسته اند.

بانو زهره راسخ در 23 جولای 2007 از سوی افغانستان نامزد این کمیته اعلان گردید. نماینده گی دایمی افغانستان مقیم نیویارک برای حمایت بیشتر از بانو راسخ در 8 جولای ضیافتی را برای کسب حمایت و معرفی بیشتر او راه اندازی کرد. او هنگام اقامتش در نیویارک با نماینده گان 110 کشور ملاقات کرد و در مورد وضعیت زنده گی زنان افغانستان و از یافتن راهکار های ممکن برای از بین بردن چالش ها و دشوار ها و نیز از کارکردهای خودش در راستای حقوق زنان در افغانستان صحبت کرد. بانو راسخ در انتخاباتی که در 30 جولای 2008 در مقر سازمان ملل متحد برگزار شد با به دست آوردن 110 رای عضویت این کمیته را از سال 2009 تا 2012 به دست آورد.

زهره راسخ در یک خانوادة روشنفکر در شهر کابل زاده شده است. موج ناامنی ها و خشونت ها او را همراه با خانواده اش در آغوش غربت می اندازد. این غربت اگر از یکسو روان او را می آزارد اما از سویی دیگر سبب می شود که در یک محیط آرام و امن در ویرجینای امریکا درس بخواند و در رشتة صحت عامه از دانشگاه جورج واشنگتن سند ماستری به دست بیاورد.

بانو راسخ در سفری که در سال 1996 به افغانستان و پاکستان داشت وضعیت صحت و حقوق بشر و شرایط زنده گی مهاجرین را بررسی کرد؛ در سال 1998 پژوهش هایی ساحه یی در مورد تأثیرات جنگ و سیاست های طالبان و تقابل آن با حقوق بشر و صحت زنان را در کمپ های مهاجرین انجام داد که نتایج این پژوهش ها در یکی از مجله های معتبر علمی امریکا به نام JAMA به نشر رسید. فشرده گزارش هایش در کتابی به نام (جنگ طالبان با زنان؛ یک فاجعه صحت و حقوق بشر) که با جمعی از پژوهشگران انجام داده بود، نیز فرصتی برای نشر یافت. او در سال 1999 در سنای امریکا در مورد وضعیت اسفبار زنان افغانستان گزارشی ارایه کرد و با جدیت خواهان کمک های عاجل گردید.

در دهم دسامبر 1998 در برنامه یی که به مناسبت تجلیل از پنجاهمین سالگرد اعلامیة جهانی حقوق بشر در کاخ سپید راه اندازی شده بود، هیلاری کلینتون رسما از کارکردهای راسخ او سپاسگزاری کرد.

او پیگیرانه به پژوهش هایی در مورد زنده گی و وضعیت صحت زنان ادامه داد. در فبروری سال 2000 با نهاد معتبر علمی طبیبان حقوق بشر physicians for human rights عدم صحت و رفاه زنده گی زنان افغانستان رابررسي كرد. در سال 2001 با کمک تیم نظارت جهانی، تیم تحقیقاتی داکتران را برای کمک و دریافت معلومات به صفحات شمال و مناطق مرکزی افغانستان فرستاد و به تعقیب آن برای بازدید از وضعیت مهاجرین افغان در ایران به آنجا سفر کرد و دشواری های زنده گی پناهنده گانی را که براي رهایی از ستم هاي طالبان فرار کرده بودند، به تیم نظارت جهانی گزارش داد.

بانو راسخ در سال 2002 به افغانستان برگشت و در طرح برنامه ها و بازدید از شفاخانه های کشور و بازسازی آنها نقش کلیدی بازی کرد و گزارشی را در زمینه به کمیته حقوق بشر کانگرس امریکا ارائه کرد و برنامه فرستادن وسایل و تجهیزات طبی را با کمک موسسه AHA و گلوبل واچ گروپ و انجمن شفاخانه های امریکا سازماندهی کرد.

سخنرانی و نبشتن مقاله ها در ارتباط به موضوع های چون حقوق بشر، وضعیت زنده گی زنان و به ویژه صحت آنان از کار های کلیدی بانو راسخ است. او در سال های پسین علاوه از این برنامه ها در وزارت امور خارجه در بخش مدیریت حقوق بشر و امور زنان نیز فعالیت های چشمگیری داشته است.

در سرزمینی که خشونت و تبعیض بیداد می کند و زنان آن منزوی و حاشیه نشین اند، کارکرد های او هویت دیگری از زنان را بازتاب می دهد. هویتی را که زنان افغانستان می توانند با مساعد شدن زمینه ها و فرصت ها به دست بیاورند.

بانوی بلند بالا از موفقیت خود هیجان زده نیست. او باور داشت که با پس زمینة درخشان کارنامه های خودش و با پشتیبانی وزارت امور خارجه افغانستان به یقیین این سمت را احراز می کند و با موفقیت در کار خود به نام یک زن و به ویژه یک شرقی و ویژه تر از آن یک افغانستانی ناگفته هایی را برای جامعه بین المللی و مردمانی که هنوز از وجود کشوری به نام افغانستان در جغرافیای جهان بی خبر اند و برای مردمانی که با شنیدن نام افغانستان وحشت، ترور، بنیاد گرایی و سرزمین های خشک بدون آب و علف در ذهن شان تداعی می گردد، افغانستان دیگری را هدیه می دهد که در آن زنان روشن نگر، با تحصیلات عالی اکادمیک و با پندار های برتر انسان دوستانه برای صلح و تفاهم جهانی فعالیت می کنند.

فروزان یوسفی گوشی خود را بر زمین گذاشته است. بانوی بلند بالا با لبخند به خواب می رود و رویای فردا را می بیند رویایی را که دیگر هیچ زن به دلیل جنسیت مورد توهین و تبعیض قرار نمی گیرد؛ بگذار شبکه تلویزیونیی در افغانستان زن ستیزانه، خبر انتخاب او را در این کمیته با تمرکز به مایکی که بانو راسخ صحبت می کند، بازتاب بدهد و از ظاهر شدن سیمای او در پرده پندار های کوچک خود جلوگیری کند. زهره در آسمان بلند راسخ تر از همیشه می درخشد.

 یادداشت: این نبشته بر بنیاد مصاحبه رو در رو با بانو راسخ شکل گرفته است.