خانة ادبیات افغانستان در چهارمین جشنوارة ادبی (قند پارسی) در عقرب 1385 در تهران، از مقام ادبی زریاب بزرگداشت نمود و انتشار مجموعة داستانی او را نیز در همین برنامه پیشنهاد کرد. (زیبای زیر خاک خفته) بعد از تلاش های فراوان خانة ادبیات افغانستان و به ویژه محمد حسین محمدی در فروردین ماه 1388 در تهران به نشر رسید.

(زیبای زیر خاک خفته) گزینه یی از 18 داستان استاد رهنورد زریاب است که گزینش و ترتیب آنها را محمد حسین محمدی داستان نویس جوان به دوش داشت. به باور محمدی بهترین داستان ها که نشانده دهندة سیر تاریخی و تحول نوشتاری زریاب اند، در این گزینه گرد آمده و از شمار بهترین آفریده های او استند.

داستان کوتاه (زیبای زیر خاک خفته) در سال 1351 بعد از سفر زریاب به جلال آباد برای تهیه گزارشی از کاوش های باستان شناسی نبشته شده است. این سفر یادآور خاطرات خوشی برای او بود:"

"در " هده "، دكتور شـاهي باي مسـتمندي كه رهبري كاوش ها را داشـت، ما را با شـادماني فراوان پذيرايي كرد و شـبي را مهمان او بوديم. آن شـب كه در صحبت با دكتور مسـتمندي و چند تن از باسـتانشـناسـان جوان ديگر سـپري شـد، شـبي خوش و به يادماندني بود.

در بازگشـت به كابل، گزارشي نوشـتم كه به گونه^ء مصور و با نام " جسـتجو گران ثروت " در روزنامه^ء اصلاح - انيس به چاپ رسـيد. و چندي بعد، " زيباي زير خاك خفته " را نوشـتم - كه در هفته نامه^ء ژوندون چاپ شـد - و آن را به دكتور شـاهي باي مسـتمندي اهداء كرده بودم." [1]

چاپ این کتاب را که با قطع و صحافت زیبا و بایسته رو نموده است، به استاد زریاب، محمد حسین محمدی و خانوادة ادبیات افغانستان تبریک می گویم.

[1] http://www.kotiposti.net/msaleha/nai_3/10/p_10.html

سرو رو سری سرخ من

چنگیز آیتماتف نویسندة سوسیالیست قرغیزی با کتاب (نخستین معلم) و (جمیله) نه تنها در اتحاد شوروی سابق نام شناخته شده یی بود؛ بلکه تعداد کثیری در افغانستان نیز با نام و کتاب های او آشنایی داشتند. ادبیات ریالیستی- سوسیالیستی آن زمان،تب و تاب انقلابی ها را بیشتر می ساخت و همانند شیپورکه در رزم های تاریخی غریزه جنگی آدمیان را بیدار می ساخت، روی انقلابی ها تاثیر می گذاشت و آنان را در مبارزة شان مصمم تر می ساخت.

جهان دو قطبی آن سالها شکست برداشت و داعیه ها و آرمان های خود را نیز با خود برد و آیتماتف از شمار کسانی بود که بعد ها به صورت جدی به نقد سوسیالیزم و حکومت شورا ها پرداخت و با سوژه های جدید آمیزه هایی از اسطوره، دین و باور های کشور های آسیای میانه را که در رویارویی با پذیرش سوسیالیزم قرار داشتند، در آفریده های خود تبلور داد. علاوه بر این به کار گیری آمیزه یی از افسانه و واقعیت سبب گیرایی بیشتر رمان های او بود.

(سرو رو سری سرخ من) یکی از رمان های سالهای باور او به حکومت شورا ها بود که به نقل تلاش ها و دستاورد های جوانان، در راستای کار با همی و شور عشق و عسرت های زنده گی آنان می پرداخت؛ این رمان به تازه گی (زمستان 1387) از سوی حضرت وهریز برگردانی شده و در153 صفحه از سوی مرکز انتشارات پرنیان با شماره گان 1000 به بازار های کابل عرضه شده است؛ اما این رمان با شعار سیاسی و رمانتیزمی که در آن نهفته است، جایی در دنیای امروزی ندارد، یا حداقل میتوان گفت که در رده اول و اولویت قرار نمی گیرد تا دیپلومات مصروف و نویسندة توانایی چون حضرت وهریز وقت خود را برای برگردانی آن کنار بگذارد

حضرت وهریز نویسنده، شاعر و مترجم شناخته شده یی در حلقات ادبی افغانستان است. رسانه های افغانستان شاهد برگردانی های کارایی از او استند. او با تسلطی که به هر دو زبان فارسی دری و روسی دارد می تواند در شناخت ادبیات روسی که جز مهمی از ادبیات جهان است، برای فارسی زبانان یاری برساند. وهریز با راز ها و رمز ها و ظرافت های هر دو زبان نیک آشناست.

(سرو رو سری سرخ من) با زبان روان و شیرین برگردانی شده است؛ اما پرسش در اینست که وهریز با همه توانمندی هایی که در شناخت و گزینش آفریده های ادبی دارد، چرا به برگردانی رمانی که با دنیای امروز بیگانه و از ارزش ادبی کمتری برخوردار است، می پردازد.

با این هم در تشنه سار و قحط سالی برگردانی در افغانستان یک قطره هم غنیمت بزرگی است. برای وهریز فرصت و حوصله بیشتر برای برگردانی و نویسش می خواهم.